|
|
Liên
quan đến bài trả lời của chúng tôi về màu áo phụng vụ (xin xem bài ngày
3-7), có một câu hỏi liên quan đến sự thay đổi màu áo lễ. Một độc giả từ
Oregon, Mỹ, hỏi: “Liệu một linh mục có thể thêm vào hoặc thay đổi màu áo
lễ, vốn được chỉ định cho mỗi mùa phụng vụ không. Chẳng hạn, trong Mùa
Vọng, thay v́ màu tím, cha xứ giáo xứ tôi sử dụng áo lễ màu xanh dương
như là màu sắc của mùa này. Cha giải thích là cha muốn tránh màu lẫn lộn
giữa Mùa Vọng và Mùa Chay, và cũng để tôn vinh Đức Maria, nên màu xanh
dương là màu sắc phù hợp hơn".
Đáp: Màu xanh dương không phải là một trong các màu sắc phụng vụ b́nh
thường.
Tuy nhiên, áo lễ xanh dương có thể được sử dụng như một đặc ân của Đức
Giáo Hoàng. Đặc ân này đă được ban cho một số đền Đức Mẹ và cho một số
quốc gia dành cho các lễ trọng của Đức Trinh Nữ. Màu xanh dương này
không thể được sử dụng để thay thế cho màu tím.
Nếu một cha xứ nghĩ rằng cần phải phân biệt Mùa Vọng và Mùa Chay, th́
ngài có thể sử dụng các sắc thái khác nhau của màu tím cho áo lễ. Như
vậy cha không cần phải làm trái luật phụng vụ, khi kết hợp màu sắc không
được chấp thuận cho qui định chung của phụng vụ.
Một độc giả khác hỏi: "Tại sao trong ngày lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu, áo lễ
lại màu trắng? Điều này gây khó hiểu cho tôi, bởi v́ trong lễ Máu Châu
Báu Chúa Kitô, linh mục dùng áo lễ màu đỏ".
Đáp: Lư
do cho sự khác biệt bắt nguồn từ trong lịch sử và ư nghĩa của cả hai lễ
này.
Trong Sách Lễ Rôma hiện tại, việc cử hành lễ Máu Châu Báu chỉ đơn giản
là công thức của một Thánh Lễ tùy nhu cầu. Trong lịch của h́nh thức
ngoại thường, lễ này vẫn là một lễ trọng.
Lễ này dường như bắt nguồn ở Tây Ban Nha hồi thế kỷ 16. Lễ được đưa đến
Rôma bởi Thánh Gaspar del Bufalo (1786-1837), vị sáng lập Ḍng Thừa Sai
Máu Châu Báu.
Lễ này trước tiên được cấp phép cho Ḍng này, và được chỉ định vào ngày
thứ sáu sau Chủ nhật 4 Mùa Chay. Một số giáo phận trên khắp thế giới,
trong đó có vài giáo phận Mỹ, cũng chọn mừng lễ này.
Lễ Máu Châu Báu vẫn là một lễ địa phương cho đến năm 1849. Trong năm ấy,
do t́nh h́nh rối loạn chính trị, ĐTC Piô IX đă phải chạy khỏi Rôma và
đến ở tại Gaeta. Trong cuộc lưu vong, Ngài được tháp tùng bởi Linh mục
Giovanni Merlini, bề trên tổng quyền Ḍng Thừa Sai Máu Châu Báu. Vị linh
mục thánh thiện này đề nghị với ĐTC nên có lời hứa mở rộng lễ Máu Châu
Báu cho toàn thể Giáo Hội, nếu Ngài quay trở về lại Rôma. ĐTC xét là
chưa thích hợp để đưa ra lời hứa như thế, nhưng Ngài sẵn sàng mở rộng lễ
nầy cho toàn Giáo Hội. Ngày hôm đó là ngày Thứ Bảy 30-6, và trùng hợp
với ngày Rôma được giải thoát khỏi các phần tử nổi dậy. V́ lư do này,
ĐTC ban sắc lệnh rằng lễ Máu Châu Báu sẽ được cử hành vào Chủ nhật đầu
tiên của tháng Bảy mỗi năm.
V́ vậy, ở nhiều nơi, lễ này được cử hành hai lần, một lần trong Mùa Chay
và một lần trong tháng Bảy. Sau này ĐTC Piô X, trong một nỗ lực để giảm
số lượng của các lễ mừng vào ngày Chủ nhật, đă ấn định lễ Máu Châu Báu
được mừng vào ngày 1-7 hàng năm. ĐTC Piô XI đă nâng hạng phụng vụ của lễ
vào năm 1933 nhân dịp mừng 1900 năm ngày Chúa Giêsu chịu nạn chịu chết,
nhưng bậc của lễ được giảm một lần nữa, trong cuộc cải cách phụng vụ của
ĐTC Gioan XXIII.
Năm 1969, lễ này được gỡ khỏi lịch Giáo Hội hoàn vũ. Lư do đưa ra là:
"bởi v́ Máu Châu Báu của Chúa Kitô Cứu Thế đă được tôn kính trong các lễ
trọng cuộc Khổ nạn, lễ Ḿnh và Máu Thánh Chúa Kitô (Corpus Christi) và
lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu, và trong ngày lễ Suy Tôn Thánh Giá. Nhưng Lễ
Máu Châu Báu của Chúa Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, được đặt trong số các
Lễ tùy nhu cầu".
Thật là hợp lư khi người ta dùng áo lễ màu đỏ, bởi v́ nguồn gốc lễ này
được liên kết chặt chẽ với cuộc Khổ nạn của Chúa Kitô. Cũng thật là hợp
lư khi Máu của Người là châu báu, bởi v́ Máu này là giá chuộc mà Người
đă trả cho việc cứu chuộc nhân loại.
Trong khi đó lễ Thánh Tâm, với chủ đề Khổ nạn không hề thiếu vắng, lại
tập turng nhiều hơn vào chủ đề của t́nh yêu măi măi mà Chúa Kitô dành
cho chúng ta, và nó liên quan mật thiết đến việc tôn kính Thánh Thể. V́
lư do này, và bởi v́ nó là một lễ trọng phụng vụ, áo lễ màu trắng là
thích hợp hơn.
Sự khác biệt về lối nhấn mạnh ấy có thể được nh́n thấy trong lời nguyện
mở đầu của hai lễ này:
"Lạy Chúa Giêsu, Chúa đă trối lại cho chúng con bí tích Ḿnh Và Máu
Thánh Chúa, để chúng con đời đời tưởng nhớ Chúa đă chịu khổ h́nh và sống
lại vinh quang. Xin cho chúng con biết một niềm sùng kính mến yêu bí
tích kỳ diệu này để luôn được nghiệm thấy ơn Chúa cứu chuộc chúng con.
Chúa hằng sống và hiển trị cùng Thiên Chúa Cha, hiệp nhất với Chúa Thánh
Thần đến muôn thuở muôn đời”.
"Lạy Chúa, khi chúng con cử hành lễ Thánh Tâm Đức Kitô, Con Một Chúa yêu
dấu, Chúa ban cho chúng con được vui mừng tưởng niệm những kỳ công Người
đă thực hiện v́ thương yêu chúng con. Xin dạy chúng con biết t́m đến
Thánh Tâm Người để hưởng tận nguồn ơn cứu độ trào dâng. Người là Thiên
Chúa hằng sống và hiển trị cùng Chúa, hiệp nhất với Chúa Thánh Thần đến
muôn thuở muôn đời”.